www.ustundagfen.tr.gg

Murat Üstündağ-Kayseri Mehmet Akif Ersoy Ortaokulu-Fen Bilimleri Öğretmeni

Fen Hayat, Hayat Fendir...

Baloncuk Oyunları

DENEYİN AMACI            :
Gaz İle Sabun Köpüğünün Uçması              :

Hava ile doldurulmuş sabun baloncuklarının CO2 gazında yüzdürülmesi.

Sabun Köpüğünün Hava İle Sınavı             :
Sabun köpüğünün hava basıncı etkisi ile hareketinin gözlenmesi.

KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER    :
Gaz İle Sabun Köpüğünün Uçması              :

1-            Derin, dar ve çukur bir kap
2-            Sirke
3-            Köpük oyuncağı
4-            Karbonat veya kabartma tozu
5-            Su
6-            Bulaşık deterjanı veya sabun tozu

Sabun Köpüğünün Hava İle Sınavı             :
1-           
1 L, 1,5 L veya 2,5 L lik plastik şişe (5)
2-            Çukur kap
3-            Sıvı deterjan
4-            Su
5-            Plastik bardak
6-            Gliserin

Balon İçinde Balon           :
1-            Su (4 bardak)
2-            Sıvı bulaşık deterjanı (8 kaşık)
3-            Gliserin (4 yemek kaşığı)
4-            Kalın pipet
5-            Bardak
6-            Oda spreyi şişesi
7-            Derin sürahi veya kavanoz
8-            Düz masa
9-            4 kaşık toz şeker

Köpük Banyosu (Yılan Baloncuklar)          :
1-            Su (4 bardak)
2-            Sıvı bulaşık deterjanı (Yarım bardak)
3-            Tabanı keşik şişe veya tabanı kesilmiş pet şişe (Farklı büyüklüklerde)
4-            Gözenekli bayan çorabı
5-            Geniş kap
6-            Paket lastiği
7-            Renkli mürekkepler veya gıda boyası      


Prizmanın Köşegenleri   :
1-            Su (4 bardak)
2-            Sıvı bulaşık deterjanı (Yarım bardak)
3-            Gliserin (4 yemek kaşığı)
4-            Kalın pipet
5-            Derin sürahi veya kavanoz
6-            Bir ucu dar, diğer ucu geniş damlalık veya pipet
7-            Kalın pipet veya mangal çöpü
8-            İnce ip

Zıplayan Baloncuklar     :
1-            Damıtılmış su, 1 bardak (240 mL)
2-            Bulaşık deterjanı (Yoğun. 2 yemek kaşığı=30 ml)
3-            Gliserin. (1 çorba kaşığı=15 mL)
4-            Eldiven
5-            Küçük değnek veya pipet veya altı geniş boru

DENEYİN YAPILIŞI       :             
Bütün deneyler için kaynatılıp soğutulmuş veya bekletilmiş veya şişe suyu kullanılır.

Gaz İle Sabun Köpüğünün Uçması              :

1-            Çukur kaba bir miktar karbonat dökülür.
2-            Karbonat üzerine sirke dökülür.
3-            Karışım kakarcıklar oluşturarak reaksiyona girer.
4-            Oluşan CO2 havadan ağır olduğu için akvaryumda kalır.
5-            Deney, hava akımından uzak bir yerde yapılmalıdır. Yoksa  CO2   akvaryumdan çıkar.
6-            Akvaryum üzerinde akvaryumun üst yüzeyine paralel bir şekilde birkaç sabun baloncuğu oluştur.
7-            Baloncuklar akvaryumun içine girdiğinde CO2  gazının yüzeyinde yüzer.

Sabun Köpüğünün Hava İle Sınavı             :
1-            Çukur kap içerisinde deterjan, su ve bir miktar gliserin karıştırılır.
2-            Farklı şekilli pet şişeler boğaz kısmından itibaren farklı yüksekliklerde kesilir.
3-            Plastik bardağın tabanından delik açılır.
4-            Boğaz kısmından farklı yüksekliklerde kesilen pet şişeler sabunlu suya daldırılır ve şişenin iç kısmında oluşan sabun köpüğü zarının, hava akımının hızlı hareket etmesinden dolayı şişelerdeki farklı yüksekliklerden dolayı farklı hızlarda şişe ağzına doğru ilerlediği gözlenir.
5-            Şişelere kapakları takılır ve kapaklara delikler açılıp aynı işlem tekrarlandığında sabun köpüğü zarının daha yavaş ilerlediği gösterilir ve şişe kapağına üflenip hava geri çekilerek sabun köpüğü ile oynanır.
6-            Karışım 24 saat bekletilir.

Balon İçinde Balon           :
1-            Sürahi veya kavanoza 4 bardak su, yarım bardak deterjan katılır ve karıştırılır.
2-            Karışım üzerine 4 yemek kaşığı gliserin ilave edildikten sonra karıştırılır.
3-            Kalın pipet karışıma daldırılır ve masa üzerinde baloncuk oluşturulmaya çalışılır. Masa yüzeyi pürüzlü olduğu için köpük uzun süre dayanıklı olamaz.
4-            Sprey ile masa yüzeyine su, oda spreyi veya hazırlanan karışımdan sıkılarak masa yüzeyine pürüzsüzlük kazandırılır.
5-            Pipet tekrar karışıma daldırılır ve büyük balon yapılır.
6-            Pipet tekrar karışıma daldırılır ve balon içinde balon oluşturulur.
7-            Pipet balona dokundurulduğunda patlamasının sebebi yüzeyinde suyun bulunmamasıdır. Patlamaması için balona pipet dokundurulmadan önce suya daldırılır.
8-            Oluşturulan balon ıslak olan ele alınıp oynanabilir. El kuru ise hemen patlar.
9-            Karışım 24 saat bekletilir.

Köpük Banyosu (Yılan Baloncuklar)          :
1-            Geniş kaba 4 bardak su ve yarım bardak deterjan katılır ve karıştırılır.
2-            Plastik şişelerin tabanı kesilir veya tabanı kesik şişe kullanılır. Şişelerin açık kısmına bayan çorabı geçirilerek paket lastiği ile etrafı sarılır.
3-            Şişelerin ağzından üflendiğinde deliklerden çıkan küçük baloncukların oluşturduğu köpük banyosu yapılabilir.
4-            Farklı büyüklüklerdeki şişeler ile az veya fazla köpük çıkması sağlanır.
5-            Çorap üzerine renkli boyalar damlatılarak renkli baloncuklar elde edilebilir.
6-            Karışım 24 saat bekletilir.

Prizmanın Köşegenleri   :
1-            Sürahi veya kavanoza 4 bardak su, yarım bardak deterjan katılır ve karıştırılır.
2-            Karışım üzerine 4 yemek kaşığı gliserin ilave edildikten sonra karıştırılır.
3-            Mangal çöpünden veya pipetlerden dikdörtgenler prizması, küp, üçgen piramit şekilleri yapılır. Bunun için mangal çöpleri köşelerde birleştirilirken önce silikonlanır, sonra ince iplerle bağlanır ve iplerin üstü tekrar silikonlanarak kayganlık oluşturulur.
4-            Şekiller köpüklü suya daldırılır ve prizmaların köşegenlerinde sabun köpüğü biriktiği gözlenir.
5-            Bir ucu dar, diğer ucu geniş damlalık veya pipetle prizmaların tam ortasına üst kısımdan baloncuk gönderilir ve merkezde yeni baloncuklar elde edilir.
6-            Karışım 24 saat bekletilir.

Zıplayan Baloncuklar     :
1-            1 bardak suya (240 mL), 2 yemek kaşığı (30 mL) yoğun bulaşık deterjanı ve 1 çorba kaşığı (15 mL) gliserin katılarak karıştırılır.
2-            Karışım 24 saat bekletilir.
3-            Küçük değnek veya pipet ile baloncuk oluşturulur.
4-            Çıplak elin üzerine baloncuk düşürüldüğünde patlar fakat yünlü eldiven üzerine düşünce yüzey büyür ve basınç azaldığı için patlamaz.

TEORİK BİLGİ                :
Gaz İle Sabun Köpüğünün Uçması              :

Yoğunluğu küçük olan bir madde yoğunluğu büyük olanın üzerinde rast gele hareket ederek yüzer. CO2  havadan ağır bir gazdır. Bu nedenle akvaryumun dibine çökerek içeride kalır. CO2  renksiz olduğu için fark edilmez. Hava ile doldurulmuş baloncuklar bu CO2 gazı tabakasının üzerinde yüzer.

Baloncuk Yapma Deneyleri           :
Karışımın en az 24 saat bekletilmesi, çözeltideki bağları güçlendirir.

DENEY DOKÜMANLARINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

BALONCUK OYUNLARI-BALON İÇİNDE BALON-1-HOWCAST.COM

BALONCUK OYUNLARI-BALON İÇİNDE BALON-2-FİZİK.Sİ

BALONCUK OYUNLARI-BALON İÇİNDE BALON-3-Bubble Inside a Bubble-STEVE SPANGLER

BALONCUK OYUNLARI-GAZ İLE SABUN KÖPÜĞÜNÜN UÇMASI-2-FİZİK.Sİ

BALONCUK OYUNLARI-PRİZMANIN KÖŞEGENLER-Square Bubbles-STEVE SPANGLER

BALONCUK OYUNLARI-SABUN KÖPÜĞÜNÜN HAVA İLE SINAVI-SPECTACULAR SOAP-ARVIND GUPTA

BALONCUK OYUNLARI-ZIPLAYAN BALONCUKLAR-Bouncing Bubble-STEVE SPANGLER

Murat Üstündağ-Kayseri Mehmet Akif Ersoy Ortaokulu-Fen Bilimleri Öğretmeni

Okullar Okullar